Miasto pomysłów – Łukasz Dragosz

Wciel się w role partyzantów na Luboniu Wielkim, ich łączników z Rabki Zdrój oraz mieszkańców polany Surówki i Krzysie poznając ich losy i historię II wojny światowej podczas partyzanckiej gry terenowej. Jej uczestnicy mogą ubrać mundury żołnierskie (możliwe do użyczenia na grę LARP) w Izbę Pamięci w Rabie Wyżnej a w czerwcu i sierpniu przejechać się pojazdami z II wojny światowej!

Gra terenowa partyzanci na Luboniu Wielkim

W ramach akcji #atrakcjeWrabce zaczynamy grę fabularną… „Bazą wypadową oddziału (AK Mszyca) stało się schronisko na Luboniu Wielkim. W skład Oddziału wchodziła grupa „Luboń”, którą dowodził początkowo pchor. Władysław Rogowiec „Witold”, następnie ppor. Roman Medwicz „Morski”. W czasie akcji „Burza”, oddział („Luboń”) przeprowadził kilkadziesiąt akcji przeciwko okupantowi…”

Broń na zielonym szlaku od łącznika grupy „Luboń” – 30 min

Jan Chmiczewski był łącznikiem oddziału patryzanckiego AK „Mszyca”, w którego domu ukrywano broń zdobytą na akcjach w Rabce Zdrój a nie wynoszoną na bazę na Luboniu Wielkim, w tym odnaleziony w 2013 r. pistolet maszynowy MP-40. Może kiedyś zostanie uwieczniony w filmie a na dzień dzisiejszy jest zapamiętana dzięki jego synu, Andrzejowi i autorom portalu Historia Rabki oraz grze terenowej, która właśnie sie zaczyna…

Zadanie: Od MB Jasnogórskiej na zielonym szlaku odbierz i przekaż na Luboń meldunki o broni.

Źródło: https://historiarabki.blogspot.com/2012/06/partyzancka-pamiatka.html

Lokalizacja: https://maps.app.goo.gl/DCLWJWE4EQWuapiEA

Trasa łatwa – 0,5 h: https://mapa-turystyczna.pl/route/3t6nq

Uważaj przy bunkrach na niebieskim szlaku pod Banią – 30 min

„Temat bunkrów w Rabce wiążę się z willą „Tereska”, o której wspominałam w temacie poświęconemu cmentarzowi żydowskiemu. Podczas II wojny światowej w willi mieściła się Szkoła Dowódców Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa. (…) Budynek „Tereski” chroniły cztery betonowe bunkry….”

Zadanie: Na niebieskim szlaku w bunkrze znajdź i przekaż na Luboń plany obrony niemieckiej policji.

Źródło: https://eksploratorzy.stronazen.pl/viewtopic.php?t=10869&p=55686

Lokalizacja: https://maps.app.goo.gl/RA9hBCMobhUcHq6h7

Trasa łatwa – 0,5 h: https://mapa-turystyczna.pl/route/3t6nj

Ogień przy spalonych szałasach na polanie Surówka – 1,5h

We wrześniu 1944 r. miała miejsce pierwsza próba zniszczenia oddziałów partyzanckich na Luboniu Wielkim, kiedy to podobno aż 800 żołnierzy niemieckich szło na schronisko przez polanę Surówki / Krzysie gdzie Niemcy spalili szałasy, w których mogli nocować partyzanci.

Zadanie: Rozpal ognisko w wyznaczonym miejscu i zastanów się jak żyli partyzanci w górach

Trasa łatwa z Naprawy / Lubonia Małego – 1,5 godziny: https://mapa-turystyczna.pl/route/3t6n0

Ocal schronisko na Luboniu przed spaleniem – 2,5h

Hitlerowcy chcieli też „…spalić schronisko (na Luboniu), ale uratowała je ówczesna gospodyni, Karolina Kaleciak, która wyszła naprzeciw niemieckiego oddziału z dzieckiem na rękach…”

Zadanie: Wyprzedź żołnierzy niemieckich (i nie daj się złapać!) aby ostrzec schronisko, masz 2 h

Trasa łatwa z Naprawy i Lubonia Małego – 2,5 godziny: https://mapa-turystyczna.pl/route/pp0a

Trasy średnie z Rabki Zaryte – 2 godziny: https://mapa-turystyczna.pl/route/pca4

Kapliczka poświęcona żołnierzom AK pod Luboniem – 1,5h

Kapliczka upamiętniająca walkę partyzantów, ukrywających się w schronisku i na zboczu Lubonia Wielkiego w jaskiniach na Perci Berkowskiego i Dziurawych Turniach, znajduje się zaraz pod nimi.

Zadanie: Pomódl się przed kapliczką za każdego z członków oddziału partyzanckiego „Mszyca”.

Trasa średnie z Rabki Zaryte – 1,5 godziny: https://mapa-turystyczna.pl/route/3t6na

Wiarusy, Ogień i Błyskawica na Luboniu Wielkim – 1-2h

„Po 1945 r. teren ten (Luboń Wielki) był często odwiedzany przez partyzantów (mjr. Jóżefa) „Ognia”, a zwłaszcza członków 3. „rabczańskiej” kompanii zgrupowania „Błyskawica”. Jako ostatni pod Luboniem Wielkim pojawiał się Oddział Partyzancki „Wiarusy”, który funkcjonował na Podhalu i w Beskidach od 1947 r. Został rozbity przez komunistów dopiero po dwóch latach w wyniku prowokacji przeprowadzonej przez Urząd Bezpieczeństwa.” co skończyło się też represjami im pomagających i co roku w sierpniu jest przypominana na odświętnej mszy św. za partyzantów i mieszkańców.

Zadanie: Pomyśl o konsekwencjach wsparcia partyzantów przez mieszkańców polany Surówki.

Źródła: https://skomielna.info/2017/08/28/msza-swieta-na-polanie-3/ i https://skomielna.info/2022/08/30/28-sierpnia-2022-msza-swieta-na-polanie/

https://skomielna.info/2018/07/26/komunistyczne-represje-wobec-mieszkancow-polany-surowki-w-swietle-dokumentow-ub-i-wsr-w-krakowie/

Trasa łatwa z Naprawy i Lubonia Małego – 2,5 godziny: https://mapa-turystyczna.pl/route/pp0a

Trasy średnie z Rabki Zaryte – 2 godziny: https://mapa-turystyczna.pl/route/pca4

W opublikowanej w 2022 r. Strategii rozwoju Rabki Zdrój na lata 2022 – 2030, mimo opracowania na 140 stron wydaje się, że brakuje w niej analizy co jest powodem wielosektorowego upadku Rabki Zdrój i jak można to przekuć na sukces lub przynajmniej zminimalizować szkody co staram się poniżej zanalizować. Zapraszam do dyskusji mieszkańców i turystów, którym Rabka jest bliska.

1. Uzdrowisko Rabka

Rozwój Rabki jako popularnego uzdrowiska dla Krakowa za czasów Juliana Zubrzyckiego a potem inwestycji za PRL-u i leczenia małych pacjentów ze Śląska dawno przeminął jednak pamięć o tym zdaje się wciąż jest żywa wśród mieszkańców być może nie rozumiejących powodów, dlaczego Rabka jak i inne uzdrowiska, upada. A powodów jest kilka.

Coraz mniej dzieci w uzdrowiskach

Zmniejszanie się ilości dzieci w sanatoriach postępuje przez stosowanie antybiotyków i chęć szybszego powrotu do zdrowia pociech przez rodziców zamiast pobytu w uzdrowisku, który długofalowo mogłoby poprawić zdrowie kuracjuszy.

Liczba dzieci w uzdrowiskach zmniejszyła się o 80% z 33 tysięcy w 2005 do 6 249 w roku 2021:
www.rynekzdrowia.pl/Uslugi-medyczne/Dzieciece-uzdrowiska-coraz-czesciej-swieca-pustkami-a-mialy-sie-wypelnic,193368,8.html

Niestety wg. tych danych „liczba uczniów-pacjentów w sanatoriach w sanatoriach Rabki 1999r.– 2000, 2021r. – 100” w Rabce Zdrój to nawet 200%… po szczegóły zachęcam do poniższych artykułów.

Jako ciekawostkę dodam też przeciwne zdanie, że w Rabce leczą się głównie dzieci a Rabczanie „(…)na co dzień goszczą u siebie tysiące turystów”. Aż miło poczytać 🙂

https://www.eska.pl/krakow/rabka-zdroj-w-tym-malopolskim-uzdrowisku-lecza-glownie-dzieci-to-jedyne-takie-miejsce-w-polsce-galeria-12-11-2023-aa-S3AG-hQqe-gPp5.html

Niskie dopłaty NFZ dla uzdrowisk

Drugim z powodów mniejszej ilości dzieci w sanatoriach są niskie stawki NFZ za leczenie uzdrowiskowe dzieci a ich udział w budżecie spadł od 2009 r. z 1,37% do 0,96% co wpływa na upadek uzdrowisk w Polsce a przecież profilaktyka długofalowo powinna zmniejszyć nakłady lecznicze.

rynekseniora.pl/zdrowie/116/nfz_systematycznie_obniza_naklady_na_leczenie_uzdrowiskowe,2310.htm

Uwzględnione w Strategii Rozwoju dla Rabki Zdrój szanse na polityki rządowej wspierającej uzdrowiska są nikłe przy aktualnych wydatkach społecznych i militarnych ale mogą być zwiększone przez prowadzoną wspólnie przez Rabkę i inne uzdrowiska kampanię w mediach mającą na celu podkreślenie potrzeby zadbania o zdrowie po pandemii w uzdrowiskach skierowaną do rodziców i lekarzy.

Popularne uzdrowiska się rozwijają

Wg. projektu ustawy od 2024 r. pacjenci mieli sami wybierać uzdrowisko na podstawie skierowań (a nawet już e-skierowań) lekarza co znacząco zmniejszyłoby chętnych na mniej popularne uzdrowiska takie jak… Rabka Zdrój (choć potencjał ma). Pomimo, że wybór uzdrowiska wrócił do konsultacji i analiz, to aby mogła się rozwijać, Rabka musi być popularnym uzdrowiskiem wśród kuracjuszy z atrakcyjną ofertą.

Linki do źródeł ww. informacji:
rynekzdrowia.pl/Prawo/Pacjent-sam-nie-wybierze-uzdrowiska-i-terminu-Ministerstwo-Zdrowia-wstrzymalo-reforme,249576,2.html

Jak promować uzdrowisko w Rabce?

Najlepszą formą reklamy jest pokazanie efektów np. przez dawne historie kuracjuszy Rabczańskich, którzy mogą też zechcieć wrócić oraz na bieżąco publikowane historie seniorów i dzieci.

Rabce Zdrój można przywrócić blask uzdrowiska m.in. przez pisanie listów do lekarzy przez dzieci ze szkół nt. bezpłatnego leczenia sanatoryjnego do 18 lat (i atrakcji od św. Mikołaja).

Listy i filmiki od powiązanych z Rabką aktorów, promujące życie w Rabce i leczenie uzdrowiskowe dzieci po chorobach płuc i nabywaniu odporności w górach po latach zdalnej nauki nie zaszkodzą.

Jako stowarzyszenie ThinkVille – Miasto pomysłów i agencja AdAstra proponowaliśmy z młodzieżą rabczańską promować Rabkę ucząc ich jednocześnie umiejętności cenionych w branży reklamowej.

Przykład akcji promocyjnej leczenia stulejki, w której pozyskiwaliśmy pacjentów kosztem 1,25 zł / os.:
www.do-gwiazd.pl/reklama-przychodni-ars-medica-kampania-sprzedazowa-w-sieci-i-google/

Aby coś promować, musimy mieć co zatem poza ofertą uzdrowiskową potrzebne są atrakcje Miasta Dzieci świata oraz zintegrowana oferta turystyczna Rabki o czym pisze w kolejnych wpisach.

Analiza ta była zainspirowana artykułami a także rozmową, za którą serdecznie dziękuję, z panem Markiem Szarawarskim, byłym dyrektorem szkoły przy Śląskim Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowym, radnym powiatu nowotarskiego oraz inicjatorem akcji „Ratujmy sanatoria dla dzieci” i dykusji nt. dalszego rozwoju Rabki Zdrój jako uzdrowiska „Rabka to nie tylko dzieci ale i wiek trzeci”.

www.gorce24.pl/informacje/14868/Ciag_dalszy_w_dyskusji_Rabka_dla_dzieci_czy_seniorow

https://podhale24.pl/aktualnosci/artykul/76617/RabkaZdroj_musi_zastanowic_sie_nad_przyszloscia_Haslo_quotRabka_Miasto_Swiataquot_zdezaktualizowalo_sie.html

Anegdota: jako 20 latek, zbierający pieniądze na pierwszą firmę, wyjechałem do Glasgow i jako jedyny z grupy znalazłem w pierwszym tygodniu pracę w hotelu Devoncue, którego właścicielka, pół Włoszka, gdy się dowiedziała iż pochodzę z Myślenic, odpowiedziała: “You are from there? Lovely! I have been in Rabka as a child” i to sprawiło, że dostałem pierwszą pracę aby zarobić na resztę swojego życia,

Rabka Zdrój _ Uzdrowisko _ Zdjecia _ PRL _NAC — Rabka Zdrój _ Uzdrowisko _ Zdjecia _ PRL _Narodowe Archiwum Cyfrowe

Atrakcje w Rabce – Szlaki partyzanckie na Luboń Wielki